|
Jeden z najwybitniejszych kompozytorów polskich.
1810
Fryderyk Chopin urodził się 1 marca (data 22 lutego wpisana w dniu chrztu do księgi parafialnej kościoła w Brochowie, jest najprawdopodobniej omyłkowa) 1810 we wsi Żelazowa Wola na Mazowszu. Jego ojciec Mikołaj był Francuzem z Lotaryngii, który przywędrował do Polski w 1787 roku, wraz z wracającym do kraju Janem Adamem Weydlichem. Weydlich zarządzał dobrami hrabiego Michała Paca we wsi Marainville, skąd pochodził Mikołaj Chopin. Matka Fryderyka, Justyna z Krzyżanowskich, była powinowatą hrabiny Ludwiki Skarbkowej, właścicielki dóbr w Żelazowej Woli. Chopinowie mieszkali w oficynie jej dworu, Mikołaj był guwernerem synów hrabiego. 23 kwietnia Fryderyk Franciszek Chopin został ochrzczony w kościele św. Rocha w niedalekim Brochowie. 1 października Mikołaj Chopin zaczyna uczyć w Liceum Warszawskim i rodzina Chopinów przenosi się do Warszawy.
1816
Fryderyk rozpoczyna naukę gry na fortepianie u Wojciecha Żywnego, wcześniej muzykowała z nim przy fortepianie matka.
1817
Chopin komponuje swój pierwszy utwór, który zapisuje ojciec - jest to POLONEZ B-DUR. Powstały w tym samym czasie POLONEZ G-MOLL wychodzi wkrótce drukiem z parafialnej sztycharni nut kościoła Nawiedzenia Najświetszej Marii Panny na Nowym Mieście.
1818
Pierwszy publiczny występ na koncercie charytatywnym. Chopin gra KONCERT FORTEPIANOWY G-MOLL czeskiego kompozytora Adalberta Gyrowetza
1822
Koniec lekcji u Wojciecha Żywnego, Chopin rozpoczyna naukę kompozycji u Józefa Elsnera i gry na organach u Wilhelma Würfla.
1824
Wakacje w majątku rodziny szkolnego kolegi w Szafarni na ziemi Dobrzyńskiej. Fryderyk styka się tu z folklorem, Później jeszcze kilkakrotnie będzie na wsi, zawsze żywo interesując się muzyką ludową.
1825
Wychodzi drukiem opus pierwsze Chopina RONDO C-MOLL.
1826
Chopin rozpoczyna naukę kompozycji u Józefa Elsnera, w warszawskiej Szkole Głównej Muzyki, wchodzącej w skład Uniwersytetu Warszawskiego. Po trzech latach, w końcowej opinii dla ministerstwa Elsner napisze: "Szopen Friderik - szczególna zdatność, geniusz muzyczny".
1829
Podczas pobytu w Wiedniu Chopin daje dwa koncerty w Kärntnerthortheater. Prasa wiedeńska pisała: "W panu Chopinie poznaliśmy jednego z najznakomitszych pianistów, pełnego delikatności i najgłębszego uczucia".
1830
Powstaje KONCERT F-MOLL OP. 21, wykonany 17 marca na pierwszym własnym koncercie Chopina, w Teatrze Narodowym pod dyrekcją Karola Kurpińskiego. Maurycy Mochnacki pisze: "Jest cały oddany geniuszowi muzyki, którym tchnie, oddycha". 11 października Chopin daje pożegnalny koncert przed wyjazdem (jak się okaże - na zawsze) z Warszawy do Wiednia i Paryża. W programie nowy KONCERT FORTEPIANOWY E-MOLL OP. 11. W prasie opinia: "Jest to utwór geniusza." 2 listopada Chopin opuszcza Warszawę, żegnany kantatą ZRODZONY W POLSKIEJ KRAINIE Józefa Elsnera. Wybuch Powstania Listopadowego (29 listopada) zastaje Chopina w Wiedniu. Znajomi i rodzina powstrzymują go przed powrotem do kraju, on sam pisze: "Przeklinam chwilę wyjazdu."
1831
8 września upada Powstanie Listopadowe. Chopin jest wówczas w Stuttgarcie, gdzie - według tradycji - powstaje ETIUDA C-MOLL OP. 10 NR 12 nazywana "Rewolucyjną". W tym miesiącu przybywa do Paryża.
1832
Pierwszy koncert Chopina w Paryżu, w Salle Pleyel gra KONCERT F-MOLL i WARIACJE NA TEMAT ARII "LA CI DAREM LA MANO" z opery DON JUAN Mozarta op. 2. W prasie pisze się o "odrodzeniu muzyki fortepianowej". W lipcu WARIACJE NA TEMAT MOZARTA gra w Lipsku Clara Wieck, słynna wówczas pianistka, żona Roberta Schumanna, który komentując ten utwór, powiedział o Chopinie: "Panowie, czapki z głów, oto geniusz."
1833
W styczniu Chopin zostaje przyjęty do emigracyjnego Towarzystwa Literackiego Polskiego, kierowanego przez księcia Adama Czartoryskiego. 15 grudnia wraz z Ferencem Lisztem i Ferdinandem Hillerem gra w Konserwatorium Paryskim KONCERT NA TRZY FORTEPIANY Bacha. Hector Berlioz pisze entuzjastycznie o jego grze.
1834
Chopin odmawia złożenia podania do ambasady rosyjskiej w Paryżu o wydanie paszportu i wybiera status emigranta politycznego. Oznacza to, że nie ujrzy już kraju.
1835
26 kwietnia w sali Konserwatorium gra z orkiestrą INTRODUKCJĘ i WIELKIEGO POLONEZA ES-DUR OP. 22, odnosząc wielki sukces. W sierpniu Fryderyk spotyka się w Karlsbadzie z rodzicami, którzy przyjechali tutaj na kurację uzdrowiskową
1836
We wrześniu w Dreźnie oświadcza się siedemnastoletniej Marii Wodzińskiej. Jego oświadczyny zostają przyjęte warunkowo: przez rok ma obowiązywać okres próbny, w którym Chopin ma zadbać o swoje wątłe zdrowie, zmieniając tryb życia. W październiku w Paryżu, w salonie hrabiny Marii d`Agoult, kochanki Liszta, spotyka po raz pierwszy trzydziestodwuletnią wówczas George Sand. Komentuje: "Cóż za antypatyczna kobieta."
1837
Rodzina Wodzińskich wycofuje się z projektu małżeństwa Chopina z Marią. Na pakiecie listów od Marii Wodzińskiej Chopin pisze: "Moja bieda."
1838
W maju zbliża się z George Sand, w lipcu Eugene Delacroix szkicuje ich wspólny portret, w październiku wyjeżdżają razem na Majorkę, gdzie ma się dopełnić ich romans. Pozostaną tam do lutego przyszłego roku, mieszkając między innymi w opustoszałym klasztorze kartuzów w Valldemosie. Chopin, ze względu na wilgotny klimat i zimową porę, podupada na zdrowiu. Na Majorce powstaje z największych osiągnięć twórczych Chopina, cykl 24 PRELUDIÓW, który zostanie ukończony w styczniu 1839 r.
1839
Po opuszczeniu Majorki kolejne trzy miesiące Chopin i George Sand spędzają w Marsylii. Stąd robią wycieczkę do Genui, po czym jadą do posiadłości George Sand w Nohant, w środkowej Francji. Tutaj powstaje SONATA B-MOLL (MARSZ ŻAŁOBNY został skomponowany przed 1839 r.) M. Chopin studiuje DAS WOHLTEMPERIERTE KLAVIER Jana Sebastiana Bacha.W październiku wraca do Paryża, związek z George Sand utrzymuje w tajemnicy.
1840
Razem z George Sand uczęszcza na wykłady Adama Mickiewicza w College de France.
1841
Lato w Nohant. Chopin będzie tu spędzał kolejne wakacje do 1846 roku.
1842
Po występie w Salle Pleyel ukazują się entuzjastyczne recenzje: "Chopin osiągął swój szczyt."
1844
Spotkanie z siostrą Ludwiką i jej mężem w Paryżu, wspólny pobyt w Nohant.
1845
Podczas pobytu w Nohant dochodzi do pierwszych poważniejszych nieporozumień z George Sand i jej synem Maurycym.
1846
W lutym wraz z George Sand bierze udział w balu u książąt Czartoryskich na rzecz emigrantów polskich. Po raz ostatni spędza lato w Nohant, gdzie dochodzi do gwałtownych konfliktów. Powstają wówczas NOKTURNY OP. 62 i MAZURKI OP. 63.
1847
W gwałtownym sporze George Sand z córką Solange Chopin bierze stronę córki.
1848
16 lutego daje w Salle Pleyel ostatni koncert w Paryżu. Recenzje są entuzjastyczne. 4 lutego dochodzi do przypadkowego, ostatniego spotkania Chopina z George Sand. Od kwietnia do listopada przebywa w Anglii i Szkocji, gdzie koncertuje i udziela lekcji. 16 listopada w Londynie gra po raz ostatni publicznie. Pisze ostatnie ukończone utwory: WALCA A-MOLL i MAZURKA G-MOLL.
1849
Powstają szkice ostatniego, niedokończonego utworu, MAZURKA F-MOLL. Po dwóch krwotokach 22 czerwca lekarz stwierdza u Chopina ostatnie stadium gruźlicy. 9 sierpnia przyjeżdża do Paryża siostra Ludwika Jędrzejewicz z mężem i córką. 15 października Delfina Potocka śpiewa dla Chopina. Kompozytor przyjmuje ostatnie sakramenty. Prosi, by jego serce po śmierci wyjęto z ciała i przewieziono do Polski. 17 października o godzinie drugiej w nocy Chopin umiera. 18 października po sekcji zwłok zabalsamowane ciało zostaje złożone w krypcie kościoła św. Magdaleny. 30 października odbywają się uroczystości pogrzebowe w kościele św. Magdaleny. Ciało Chopina zostaje złożone na cmentarzu Pere Lachaise. Siostra Ludwika zabiera serce kompozytora do Polski. Umieszczono je w filarze kościoła Świętego Krzyża przy Krakowskim Przedmieściu. W 1880 roku odsłonięto tam epitafium wyrzeźbione przez Leandro Marconiego.
Kompozycje:
na fortepian solo: ALLEGRO DE CONCERT A-DUR OP. 46 (1841) BALLADY G-MOLL OP. 23 (1835), F-DUR OP. 38 (1839), AS-DUR OP. 47 (1841), F-MOLL OP. 52 (1842) BARKAROLA FIS-DUR OP. 60 (1846) BERCEUSE (KOŁYSANKA) DES-DUR OP. 57 (1844) BOLERO C-DUR OP. 19 (przed 1834) 3 ECOSSAISES OP. 72 (1830) ETIUDY OP. 10 (1829-32), op. 25 (przed 1837), 3 NOUVELLES ÉTUDES (1839) FANTAZJA F-MOLL OP. 49 (1841) IMPROMPTUS AS-DUR OP. 29 (przed 1837), FIS-DUR op. 36 (1839), GES-DUR OP. 51 (1842), FANTAISIE IMPROMPTU CIS-MOLL OP. 66 (ok. 1834) MAZURKI (1825-49) NOKTURNY (1828-46) POLONEZY (1817-42) 24 PRELUDIA OP. 28 (1831-39) PRELUDIUM CIS-MOLL OP. 45 (1841) RONDA (1825-34) SCHERZA H-MOLL OP. 20 (1831-34), B-MOLL OP. 31 (1835-37), CIS-MOLL OP. 39 (1839), E-DUR OP. 54 (1842) SONATY C-MOLL OP. 4 (1827/28), B-MOLL OP. 35 (1839; Marsz żałobny przed 1839 r.), H-MOLL op. 58 (1844) TARANTELA AS-DUR OP. 43 (1841) WALCE (1829-49) WARIACJE (1824-38)
kameralne: GRAND DUO CONCERTANT na fortepian i wiolonczelę (1832/33) INTRODUKCJA I POLONEZ C-DUR OP. 3 na fortepian i wiolonczelę (1830) SONATA G-MOLL OP. 65 na fortepian i wiolonczelę (1846/47) TRIO G-MOLL OP. 8 na fortepian, skrzypce i wiolonczelę (1829) na fortepian z orkiestrą ANDANTE SPIANATO I POLONEZ ES-DUR OP. 22 (1830-36) FANTAZJA NA TEMATY POLSKIE A-DUR OP. 13 (ok. 1829) I KONCERT FORTEPIANOWY E-MOLL OP. 11 (1830) II KONCERT FORTEPIANOWY F-MOLL OP. 21 (1829/30) RONDO a LA KRAKOWIAK F-DUR OP. 14 (1828) WARIACJE B-DUR OP. 2 NA TEMAT ARII "LA CI DAREM LA MANO" z opery DON JUAN Mozarta (1827/28)
pieśni:
19 PIEŚNI OP. 74 (1829-47) |